Hà Nội, ngày 24 tháng 12 năm 2025, Hội nghị tổng kết Chương trình phối hợp về đảm bảo an toàn thực phẩm, nâng cao chất lượng nông lâm thủy sản giao thương giữa Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh, Cần Thơ và các tỉnh, thành phố giai đoạn 2021–2025 đã khép lại với định hướng rõ ràng cho giai đoạn tiếp theo. Trọng tâm được xác định là tiếp tục phát triển các chuỗi an toàn thực phẩm theo hướng liên kết vùng, dựa trên nhu cầu thị trường, truy xuất nguồn gốc và kiểm soát chất lượng xuyên suốt chuỗi.
Phát biểu khai mạc hội nghị, lãnh đạo thành phố Hà Nội nhấn mạnh vai trò của Thủ đô với tư cách là thị trường tiêu thụ lớn, đồng thời khẳng định việc phối hợp chặt chẽ với các tỉnh, thành phố là điều kiện then chốt để đảm bảo nguồn cung thực phẩm an toàn, ổn định và có chất lượng cho người dân. Định hướng phát triển nông nghiệp hữu cơ, đa mục tiêu và gắn với tiêu dùng bền vững tiếp tục được thành phố theo đuổi trong thời gian tới.
Báo cáo tổng kết và phóng sự trình chiếu tại hội nghị cho thấy sau hơn bốn năm triển khai, chương trình đã hình thành trên 1.700 chuỗi an toàn thực phẩm với sự tham gia của hơn 5.500 doanh nghiệp và hợp tác xã tại 29 tỉnh, thành phố. Hơn 40 phần trăm vùng nguyên liệu trong các chuỗi đáp ứng các tiêu chuẩn thực hành nông nghiệp tốt như VietGAP, GlobalGAP và các tiêu chuẩn quốc tế, trong khi khoảng 96 phần trăm sản phẩm đã được quản lý bằng truy xuất nguồn gốc. Song song với đó, hoạt động xúc tiến thương mại và kết nối cung cầu được triển khai thường xuyên, góp phần đưa các chuỗi an toàn thực phẩm vận hành gắn với tiêu thụ thực tế.
Trong các báo cáo và tham luận, đại diện các địa phương và đơn vị tham gia chương trình đã chia sẻ kinh nghiệm triển khai từ thực tiễn. Hà Nội tập trung vào ứng dụng công nghệ, chuyển đổi số và nâng cao năng lực cho các chủ thể tham gia chuỗi. Cần Thơ nhấn mạnh tiềm năng cung ứng nông sản và mong muốn tiếp tục tăng cường liên kết giao thương với các đô thị lớn. Đại diện một số tỉnh cho biết chương trình đã tạo điều kiện thuận lợi để các sản phẩm đặc sản tiếp cận thị trường ổn định hơn. Các doanh nghiệp, hợp tác xã và hệ thống bán lẻ cũng khẳng định vai trò của liên kết chuỗi trong xây dựng thương hiệu, tiêu thụ bền vững và đáp ứng xu hướng tiêu dùng ngày càng coi trọng minh bạch nguồn gốc.
Phát biểu chỉ đạo và kết luận hội nghị, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Trần Thanh Nam khẳng định chương trình phối hợp được xây dựng trên nền tảng quy luật cung cầu hàng hóa nông sản, trong đó các đô thị lớn đóng vai trò trung tâm tiêu thụ và là điểm xuất phát để đặt ra yêu cầu kiểm soát an toàn thực phẩm từ đầu vào.
“Chúng ta phải khẳng định rằng chương trình phối hợp về an toàn thực phẩm này được xây dựng dựa trên quy luật cung cầu hàng hóa nông sản. Chúng ta xác định những thành phố lớn như Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh và sau đó là Cần Thơ là những nơi tiêu thụ, có nhu cầu của người tiêu dùng thành phố rất lớn về an toàn thực phẩm, về chất lượng hàng hóa. Lấy yêu cầu này để chúng ta đặt ra yêu cầu kiểm soát đầu vào an toàn thực phẩm”, Thứ trưởng Trần Thanh Nam phát biểu.
Theo Thứ trưởng, kết quả quan trọng của giai đoạn 2021–2025 không chỉ nằm ở số lượng chuỗi được hình thành, mà ở việc an toàn thực phẩm đã gắn chặt hơn với giao thương, xúc tiến thương mại, truy xuất nguồn gốc và mã số vùng trồng. Trên cơ sở các ý kiến tham luận tại hội nghị, ông thống nhất chủ trương tiếp tục triển khai chương trình phối hợp trong giai đoạn 2026–2030, với yêu cầu cụ thể hóa nội dung và làm rõ trách nhiệm của từng cấp, từng địa bàn.
“Tôi hoàn toàn đồng ý và thống nhất theo hướng chúng ta tiếp tục xây dựng chương trình phối hợp 2026–2030. Về nội dung cần phải trên cơ sở kinh nghiệm của giai đoạn vừa qua, chúng ta phải cụ thể hóa hơn và sát với thực tiễn hơn cho giai đoạn mới”, Thứ trưởng Trần Thanh Nam nhấn mạnh.
Theo định hướng được nêu tại hội nghị, Cục Chất lượng, Chế biến và Phát triển thị trường sẽ chủ trì xây dựng Đề án phát triển các chuỗi thực phẩm liên kết giữa các thành phố lớn và các tỉnh. Đề án nhằm xác định rõ vai trò của cơ quan quản lý nhà nước, chính quyền địa phương, doanh nghiệp và hợp tác xã trong tổ chức và vận hành chuỗi an toàn thực phẩm.
Thứ trưởng Trần Thanh Nam cũng làm rõ trách nhiệm của từng nhóm địa bàn. Đối với các thành phố lớn, nhiệm vụ trọng tâm là đảm bảo kênh phân phối và bao tiêu sản phẩm cho các vùng nguyên liệu, đồng thời phát huy lợi thế về nghiên cứu, giống và vật tư nông nghiệp chất lượng cao để hỗ trợ các địa phương sản xuất. Đối với các tỉnh, thành phố sản xuất, các Sở Nông nghiệp có trách nhiệm lập danh sách doanh nghiệp và hợp tác xã tham gia chương trình một cách thực chất, xác định rõ vùng nguyên liệu và đề xuất hỗ trợ hạ tầng, kỹ thuật gắn với truy xuất nguồn gốc và mã số vùng trồng.
Một nội dung then chốt cho giai đoạn tới được Thứ trưởng Trần Thanh Nam nhấn mạnh là tăng cường năng lực kiểm định và kiểm chứng chất lượng an toàn thực phẩm. Ông cho biết Bộ Nông nghiệp và Môi trường sẽ chỉ đạo các đơn vị kiểm nghiệm của Bộ, đồng thời kêu gọi sự tham gia của các trung tâm kiểm định tư nhân để kiểm định, kiểm chứng các sản phẩm trong chuỗi.
“Chúng tôi sẽ chỉ đạo các đơn vị kiểm nghiệm, kiểm chứng chất lượng an toàn thực phẩm của Bộ và kêu gọi các trung tâm kiểm định tư nhân tham gia vào chương trình này để kiểm định, kiểm chứng các sản phẩm trong chuỗi”, Thứ trưởng Trần Thanh Nam nói.
Cùng với kiểm định, truy xuất nguồn gốc tiếp tục được xác định là trụ cột kỹ thuật của quản lý chuỗi an toàn thực phẩm. Nội dung này cũng là một trong những đóng góp nổi bật của Dự án An toàn thực phẩm vì sự phát triển SAFEGRO do Chính phủ Canada tài trợ. Trong giai đoạn 2021–2025, SAFEGRO đã hỗ trợ các chuỗi tại Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh xây dựng và vận hành hệ thống truy xuất nguồn gốc điện tử theo chuẩn GS1, đồng thời hỗ trợ nâng cấp các chuỗi thịt lợn, thủy sản và rau quả theo các chuẩn mực quốc tế như HACCP Codex, VietGAP và GlobalGAP. Các mô hình này góp phần chuyển đổi phương thức quản lý từ dựa trên kinh nghiệm sang dựa trên phân tích nguy cơ, hồ sơ và bằng chứng khoa học.
Liên quan đến hợp tác quốc tế, Thứ trưởng Trần Thanh Nam cho biết Bộ Nông nghiệp và Môi trường sẽ đề xuất với Chính phủ Canada khả năng mở rộng phạm vi hỗ trợ của Dự án SAFEGRO ra nhiều địa phương hơn, nhằm lan tỏa các mô hình chuỗi an toàn thực phẩm đã được kiểm chứng.
Kết thúc hội nghị, Thứ trưởng Trần Thanh Nam khẳng định chương trình phối hợp giai đoạn 2021–2025 là một thành công lớn, đồng thời bày tỏ kỳ vọng giai đoạn 2026–2030 sẽ đi vào chiều sâu, thực chất hơn, dựa trên truy xuất nguồn gốc, kiểm định và liên kết chặt chẽ giữa các địa bàn sản xuất và tiêu thụ, qua đó góp phần nâng cao hiệu quả quản lý an toàn thực phẩm và phát triển bền vững ngành nông nghiệp.
