• Theo các con, nên để những thực phẩm nào ở cánh tủ lạnh?
• Cần “tách riêng” những gì trong quá trình chuẩn bị nấu nướng?

Ai biết thì giơ tay nào! Ai trả lời đúng sẽ có quà nhé!

Sân trường trở lên sôi động. Các cánh tay giơ lên rào rào: con, con ạ. Con biết câu trả lời!

Khung cảnh náo nhiệt vừa diễn ra trong tiết chào cờ sáng thứ hai vừa qua, tại Trường Trung học cơ sở (THCS) Văn Đức, Gia Lâm, Hà Nội.

Ngày 18/9/2023, hơn 600 em học sinh và thầy cô đã cùng TS. Phan Thị Phương Thảo, Quản lý Dự án An toàn thực phẩm vì sự phát triển (SAFEGRO) tương tác, thảo luận và trả lời những câu đố vui về đề tài an toàn thực phẩm.

TS. Thảo đã giới thiệu với các em học sinh về các nguyên tắc cơ bản để đảm bảo an toàn thực phẩm, cũng như viện dẫn tới các hoạt động gần gũi với các con, như rửa tay, xếp đồ vào tủ lạnh, dấu hiệu nhận biết thịt/cá đã được nấu chín v.v Thông tin không nằm ở dạng bài giảng cứng nhắc mà được giải thích bằng lời ngắn gọn, kết hợp với các cụm từ dễ nhớ viết trên chiếc Handy hình lá phong (biểu tượng của Canada), và các câu hỏi đố vui có thưởng.

Trước đó, các thầy cô đã gửi tới các con một số tài liệu về an toàn thực phẩm (bài giảng ngắn gọn, thông tin dưới dạng câu chuyện, video…) do SAFEGRO cung cấp. Các con đã có thời gian nghiên cứu, tìm hiểu về đề tài. Rất nhiều con đã trả lời đúng các câu hỏi. Một số con chưa kịp đọc và xem video hoạt hình về con vi khuẩn (link video), khi nghe các bạn nhắc đi nhắc lại về các nguyên tắc ngắn gọn và dễ nhớ, cũng thuộc luôn.

“Vì cánh tủ lạnh có nhiệt độ không ổn định và dễ lây nhiễm vi sinh vật từ bên ngoài (khi mở đóng tủ lạnh), chúng ta chỉ nên để trứng và các thực phẩm đựng trong chai lọ kín” – Phương, học sinh lớp 8b tự tin trả lời. Cả sân trường vang lên tiếng vỗ tay tán thưởng.

Để đảm bảo các con có thời gian để nhớ, nghiền ngẫm, thay đổi hẳn thói quen và thực hành về an toàn thực phẩm, sau 10 ngày nữa, nhà trường còn tổ chức hội thi tìm hiểu về vệ sinh an toàn thực phẩm, có thiết kế riêng cho các khối lớp khác nhau: Khối 6, 7 thi vẽ tranh, khối 8 thi tiểu phẩm, khối 9 thi rung chuông vàng. Ban giám hiệu nhà trường cùng Dự án SAFEGRO tổ chức chấm điểm, chọn ra những bức tranh ý nghĩa nhất, những tiểu phẩm thú vị nhất để lưu lại, treo lên tường, và chia sẻ tới các phụ huynh qua các nhóm zalo của các lớp, giữa giáo viên và phụ huynh.

‘Chúng tôi đánh giá rất cao sự hợp tác của dự án SAFEGRO. Tôi mong rằng các em học sinh sẽ luôn ghi nhớ và thực hành những nguyên tắc này’ – thầy Đặng Minh Huy, hiệu trưởng trường THCS Văn Đức nói.

Dự án SAFEGRO trân trọng tặng nhà trường một bức tranh poster nêu năm nguyên tắc an toàn thực phẩm, theo khuyến cáo của tổ chức Y tế Thế giới: Giữ sạch; Tách riêng thực phẩm sống chín; Nấu chín; Bảo quản thực phẩm ở nhiệt độ an toàn; và Sử dụng nước và nguyên liệu an toàn. Bức poster sẽ được treo ở hành lang, nơi các học sinh thường qua lại, để đảm bảo thông điệp sẽ được đọc nhiều lần và ghi nhớ.

Chuỗi hoạt động này thuộc mô hình cộng đồng an toàn thực phẩm có trách nhiệm giới đang được SAFEGRO hỗ trợ tại xã Văn Đức.

Tổng cộng gần 2000 học sinh, giáo viên và phụ huynh ở tất cả các cấp trường trên địa bàn Văn Đức: trường mầm non Văn Đức, trường cấp 1 Văn Đức và trường cấp 2 Văn Đức sẽ tham gia vào các hoạt động của SAFEGRO.

Qua đó, SAFEGRO hi vọng các em học sinh và giáo viên sẽ trở thành những người tiên phong, vừa nâng cao nhận thức của bản thân, vừa tuyên truyền vận động gia đình và cộng đồng nâng cao ý thức về an toàn thực phẩm, vì một cộng đồng khoẻ mạnh và bền vững.

Dự án SAFEGRO do chính Phủ Canada tài trợ. Alinea International phối hợp cùng Đại học Guelph và Bộ NN&PTNT, Bộ Y tế và Bộ Công Thương Việt Nam thực hiện.

Một buổi tối bình dị, khi Phương đang chơi đồ chơi ở phòng khách thì bố mẹ đi làm về mang theo một túi ổi chín.

Đôi mắt Phương sáng lên khi nhìn thấy túi ổi. “Mẹ ơi, cho con rửa ổi nhé?” Bé háo hức hỏi mẹ.

Mẹ Phương bất ngờ quá, đưa mắt nhìn nhanh sang bố. Bố cũng không thốt lên được lời nào. Cả hai bố mẹ cùng nhìn về phía ông bà. Ông bà đang nấu ăn trong bếp, nghe cháu hỏi liền chạy ra phòng khách xem chuyện gì đang xảy ra. Phương đang cầm túi ổi và sẵn sàng mang ra bồn rửa.

Cả nhà không tin vào mắt mình. Phương là con đầu cháu sớm, được gia đình cưng chiều hết mực. Đôi khi bé được ông bà xúc cơm cho ăn mặc dù ở tuổi đó, Phương có thể làm được.

Nhưng hôm nay thì khác, Phương tự rửa trái cây trước khi ăn, và thực hiện đúng các thao tác cần thiết. Phương thích thú cười với những giọt nước chảy trên tay và bắn lên mặt.

Phương là một trong 336 trẻ (190 nam và 146 nữ) ở độ tuổi từ 3- 5 tuổi trường Mầm non Văn Đức, huyện Gia Lâm, Hà Nội đã được tham gia chương trình giáo dục về vệ sinh an toàn thực phẩm (ATTP). Chương trình được hỗ trợ bởi Dự án An toàn thực phẩm vì sự Phát triển (SAFEGRO) do Chính Phủ Canada tài trợ. Alinea International phối hợp cùng Đại học Guelph và Bộ NN&PTNT, Bộ Y tế và Bộ Công Thương Việt Nam thực hiện.

Trong hơn 10 ngày, trẻ được học nguyên tắc cơ bản về an toàn thực phẩm và các thực hành cơ bản như rửa tay, rửa trái cây, phân loại và bảo quản thực phẩm trong tủ lạnh. Phụ huynh được khuyến khích thực hành cùng trẻ ở nhà.

Khi Phương hỏi xin mẹ cho rửa ổi, điện thoại của mẹ em cũng báo có tin nhắn của cô giáo: ‘Hôm nay các con học về rửa trái cây ở lớp. Cô giáo mong phụ huynh giúp trẻ thực hành thêm ở nhà”.

Kết quả khảo sát đầu ra với trẻ từ 3-5 tuổi tham gia chương trình cho thấy, hơn 80% trẻ đã nắm được 4 nguyên tắc cơ bản về vệ sinh ATTP (rửa sạch, tách riêng, nấu chín và làm lạnh), tăng 20% so với khảo sát ban đầu. Hơn 90% trẻ thực hành đúng các bước vệ sinh cơ bản đảm bảo ATTP (rửa tay, rửa trái cây, lau dọn bàn ăn, sắp xếp thực phẩm và bảo quản thực phẩm trong tủ lạnh), tăng > 20% so với ban đầu. Bên cạnh đó, 22 giáo viên và gần 70% phụ huynh của 336 trẻ tham gia chương trình thí điểm cũng đã tích cực tham gia chương trình, được cải thiện thiện kiến thức về vệ sinh ATTP.

“Việc tham gia chương trình và giảng dạy các em đã khiến tôi thay đổi hành vi của bản thân. Tôi cẩn thận hơn trong việc bảo quản thực phẩm trong tủ lạnh đúng cách và an toàn. Những thực hành này rất phổ biến nhưng tôi đã từng bỏ qua. Từ bây giờ tôi sẽ làm theo, cũng như tích cực chia sẻ với mọi người.” Cô giáo Thùy Dung, Trường Mầm non Văn Đức nói.

Ban giám hiệu nhà trường và giáo viên cho rằng đây là một hoạt động khá bổ ích, thích hợp để lồng ghép linh hoạt vào chương trình giáo dục mầm non. Nhà trường đã có kế hoạch tiếp tục lồng ghép chủ đề an toàn thực phẩm vào chương trình giảng dạy hiện hành. Chủ đề giáo dục về gia đình và tự chăm sóc bản thân tháng 10 và tháng 11 được đánh giá là rất phù hợp để tích hợp kiến thức và hành vi vệ sinh ATTP.

Trẻ đang xem video về giáo dục An toàn thực phẩm. Click vào ảnh để xem video.

Cô Đào Phương Lan, phó Hiệu trưởng trường mầm non Văn Đức phát biểu trong cuộc họp đánh giá kết quả triển khai chương trình giáo dục ATTP.

Nhà trường đã lên kế hoạch tiếp tục lồng ghép chủ đề an toàn thực phẩm vào chương trình giảng dạy hiện hành.

Ở quy mô lớn hơn, SAFEGRO hi vọng có thể hợp tác với Phòng Giáo dục và Đào tạo huyện Gia Lâm để áp dụng chương trình giáo dục về an toàn thực phẩm tại tất cả các trường trong huyện và hướng tới cả các trường khác trên địa bàn Hà Nội. Về lâu dài, SAFEGRO mong muốn hợp tác với Bộ Giáo dục và Đào tạo (MOET) để triển khai ở tất cả các trường mẫu giáo và trung học cơ sở trên quy mô toàn quốc.

Chương trình giáo dục an toàn thực phẩm này là một phần của mô hình cộng đồng an toàn thực phẩm có trách nhiệm giới đang được SAFEGRO hỗ trợ tại xã Văn Đức.

Ông Brian G. Bedard, Giám đốc An toàn Thực phẩm và Sức khoẻ động vật, Alinea International cho biết: “Bên cạnh trường mẫu giáo, SAFEGRO hy vọng hợp tác với nông dân, hợp tác xã và chợ địa phương để thu hút sự tham gia của toàn bộ chuỗi giá trị, cũng như toàn bộ cộng đồng nhằm nâng cao nhận thức về an toàn thực phẩm, thay đổi hành vi an toàn thực phẩm và thúc đẩy văn hóa an toàn thực phẩm hướng tới kết quả sức khỏe cộng đồng tốt hơn”.

Câu chuyện rửa ổi của Phương đã truyền cảm hứng cho toàn thể đội ngũ SAFEGRO với mong mỏi bé và tất cả các em nhỏ sẽ thực hành an toàn thực phẩm mỗi ngày, góp phần xây dựng văn hóa an toàn thực phẩm lành mạnh vì một Việt Nam khỏe mạnh hơn.

* Tên của nhân vật đã thay đổi, căn cứ vào chính sách bảo vệ trẻ em.

Tại Việt Nam, an toàn thực phẩm là vấn đề y tế cộng đồng quan trọng, mặc dù năng suất và chất lượng nông sản thực phẩm đã tăng lên. Nguyên nhân của các bệnh do thực phẩm bao gồm sản xuất nông nghiệp manh mún, chuỗi giá trị không chính thức phức tạp và hệ thống giám sát, thanh tra và quản lý an toàn thực phẩm yếu kém, đặc biệt là ở các chợ bán buôn và bán lẻ. Hầu hết thực phẩm được bán thông qua các chợ bán buôn có rủi ro cao và các chợ địa phương, không chính thức/bán lẻ, nơi nông dân sản xuất nhỏ có thể không quan tâm đầy đủ đến các tiêu chuẩn an toàn thực phẩm trên đồng ruộng, như sử dụng thuốc trừ sâu và nước sạch.

Ban quản lý SAFEGRO vinh dự tham gia Lễ kỷ niệm 50 năm thành lập tại Hà Nội. Trong buổi lễ, ông Brian Bedard, Giám đốc An toàn Thực phẩm và Sức khoẻ động vật tại Alinea International, đã có cuộc thảo luận với Bộ trưởng Bộ Y tế, bà Đào Hồng Lan, về các vấn đề an toàn thực phẩm và hợp tác.

SAFEGRO do chính phủ Canada hỗ trợ phát triển và tăng cường an toàn thực phẩm cho Việt Nam theo đề nghị của Chính phủ Việt Nam. Bộ Y tế là một trong ba đối tác chính của SAFEGRO. Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn là cơ quan chủ trì. Đối tác thứ ba là Bộ Công thương.

SAFEGRO được thực hiện bởi Alinea International với sự hợp tác của Đại học Guelph. Dự án trị giá 15 triệu đô Canada, thực hiện trong 5 năm, từ 2019-20 đến 2024-25.

Khảo sát người tiêu dùng sử dụng phương pháp định lượng và định tính. Bảng câu hỏi được thiết kế đo lường kiến thức, thái độ và hành vi của người tiêu dùng. Trong khi đó, các phỏng vấn bán cấu trúc như thảo luận nhóm, điển cứu được sử dụng để khai thác sâu lý do, rào cản và và động cơ thúc đẩy hành vi liên quan tới an toàn thực phẩm.

Các cuộc phỏng vấn ban đầu ở xã Bắc Hồng cho thấy người tiêu dùng có quan điểm rất khác nhau về ATTP, niềm tin, khả năng chi trả và nhu cầu. Nhóm người tiêu dùng khác nhau cũng chọn loại thông tin và kênh tiếp nhận ATTP rất khác nhau

Khảo sát được thực hiện với sự hợp tác với Viện Dinh dưỡng quốc gia, cơ quan chuyên nghiên cứu và đề xuất các giải pháp về dinh dưỡng và sức khỏe cho Việt Nam. SAFEGRO mong muốn chia sẻ kết quả của cuộc khảo sát năm nay và hợp tác với các đối tác liên quan để thúc văn hoá ATTP ở Việt Nam vì sự phát triển bền vững.

SAFEGRO do chính phủ Canada tài trợ 15 triệu đô la Canada. Công ty Alinea International phối hợp với Đại học Guelph thực hiện tại hai địa bàn dân cư lớn nhất Việt Nam là Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh trong 5 năm 2021-2025. Dự án hướng tới mục tiêu người Việt Nam được dùng thực phẩm có chất lượng đảm bảo, an toàn theo chuẩn quốc tế với giá cả phải chăng.

Tiến sĩ Phan Thị Phương Thảo

Quản lý dự án SAFEGRO

Hội nghị có sự tham dự trực tiếp của 100 đoàn viên tại Hội trường Trường Đại học Yersin, Lâm Đồng. Hàng trăm Đoàn thanh niên thuộc các xã, tỉnh đoàn trong cả nước tham dự trực tuyến. Fanpage của Ban Thanh niên nông thôn – Trung ương đoàn nhận được hàng trăm like, share và gần năm trăm bình luận từ các đoàn viên, giám đốc các hợp tác xã và doanh nghiệp, và các gương thanh niên tham gia dự án khởi nghiệp.

Thông qua hội thảo, TS. Thảo đã chia sẻ các thông tin về Hệ thống các cơ quan quản lý và văn bản quy phạm pháp luật về quản lý ATTP ở Việt Nam. Giảng viên cũng mở rộng thông tin tới hệ thống quản lý ATTP trên thế giới, đặc biệt là Canada – một đất nước có các quy định rất nghiêm ngặt và có hệ thống về ATTP.

Đây là lần đầu tiên các đoàn viên được tiếp cận với khái niệm về văn hoá an toàn thực phẩm. TS. Thảo đã giới thiệu về khái niệm, ý nghĩa cũng như cách thức để nâng cao nhận thức, thay đổi hành vi của các đối tượng trong xã hội về văn hóa an toàn thực phẩm.

Khái niệm văn hoá an toàn thực phẩm vừa được đưa ra thảo luận trong hội thảo quốc gia do dự án SAFEGRO phối hợp với Ban tuyên giáo TƯ và Bộ Nông nghiệp & PTNT tổ chức.

Thêm vào đó, hội nghị cũng trao đổi về các quy định về đảm bảo an toàn vệ sinh thực phẩm trong các cơ sở sơ chế, chế biến, kinh doanh thực phẩm và nguyên tắc cơ bản trong bảo quản một số sản phẩm nông sản.

Thông qua Hội nghị này, các bạn đoàn viên thanh niên trong cả nước đã được trang bị các kiến thức, thông tin cơ bản, hiểu hơn về Hệ thống quản lý an toàn thực phẩm ở Việt Nam; đồng thời lan tỏa ý nghĩa của việc đảm bảo an toàn thực phẩm đến với cộng đồng.

Và quan trọng nhất, thanh niên đã ý thức được tầm quan trọng của họ trong việc cùng cộng đồng xây dựng một văn hoá an toàn thực phẩm, vì sự phát triển bền vững của Việt Nam.

Kết quả sẽ được sử dụng để phát triển một hướng dẫn kĩ thuật về quy trình thiết lập bếp ăn trường học an toàn và kì vọng có thể áp dụng cho các trường học trên địa bàn Hà Nội. Quy trình này sẽ góp phần tăng cường an toàn thực phẩm tại thủ đô Hà Nội.

Dự án SAFEGRO do Cơ quan Phát triển Quốc tế Canada – Global Affairs Canada tài trợ và Alinea thực hiện nhằm đảm bảo người dân Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh được tiếp cận thực phẩm đảm bảo chất lượng, an toàn theo tiêu chuẩn quốc tế với giá cả phải chăng.

Ảnh Lễ ký kết triển khai hỗ trợ chuỗi giá trị rau và thịt lợn được lựa chọn của Hà Nội

Ngày 26/7/2023 tại Hà Nội, Cục Chất lượng, Chế biến và Phát triển thị trường (Bộ NN&PTNT) phối hợp với Dự án ‘An toàn thực phẩm vì sự phát triển’ (SAFEGRO) tổ chức “Lễ ký kết triển khai hỗ trợ chuỗi giá trị rau và thịt lợn được lựa chọn của Hà Nội” nhằm nâng cấp chuỗi thực phẩm nông sản, hướng tới mục tiêu người tiêu dùng Việt Nam được dùng thực phẩm có chất lượng, đảm bảo an toàn theo chuẩn quốc tế. 

Phát biểu khai mạc trong lễ ký kết, ông Nguyễn Như Tiệp, Cục trưởng Cục Chất lượng, Chế biến và Phát triển thị trường nói: “Điểm khác biệt của Dự án là có sự tham gia của toàn bộ hệ sinh thái cộng đồng. Các hoạt động triển khai sẽ được thiết kế đa đạng, phong phú phù hợp với từng đối tượng nhằm nâng cao nhận thức, thay đổi hành vi về an toàn thực phẩm, đẩy mạnh văn hóa an toàn thực phẩm trong sản xuất, kinh doanh, tiêu dùng thực phẩm”. 

Theo đó, nông dân trong chuỗi nông sản thực phẩm sẽ được nâng cao năng lực thông qua các lớp tập huấn, hội thảo về kỹ thuật canh tác hiện đại, bền vững, đổi mới sáng tạo, đặc biệt trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng trở nên nghiêm trọng. 

Hợp tác xã (HTX) Văn Đức (huyện Gia Lâm) và HTX Hoàng Long (huyện Thanh Oai) sẽ được hỗ trợ một số trang thiết bị phục vụ hoạt động quản lý, cải thiện an toàn thực phẩm. Dự án cũng sẽ hỗ trợ các HTX xây dựng hệ thống số hoá quản lý kế hoạch sản xuất, hệ thống truy xuất nguồn gốc điện tử. Đặc biệt, SAFEGRO cũng hỗ trợ các HTX xây dựng bộ quy chế và thành lập nhóm giám sát cộng đồng, với thành phần là các nông dân giỏi, nhằm giám sát, quản lý, hướng dẫn các hộ nông dân sản xuất, sơ chế an toàn, phù hợp với các quy định của các hệ thống quản lý chất lượng như VietGAP, HACCP cũng như các thực hành đạt chuẩn quốc tế. 

Các trường Mầm non, Tiểu học và Trung học cơ sở tại xã Văn Đức (huyện Gia Lâm) cũng sẽ tham gia dự án Safegro thông qua chương trình giáo dục về an toàn thực phẩm có trách nhiệm giới.

Bằng việc lồng ghép nội dung về an toàn thực phẩm vào chương trình ngoại khóa của các cấp học, cũng như chú trọng truyền thông tới người tiêu dùng, kết nối các tác nhân trong tất cả các công đoạn từ sản xuất, chế biến, phân phối và tiêu thụ, SAFEGRO hướng tới mục tiêu nâng cao nhận thức, thay đổi hành vi, đẩy mạnh văn hóa an toàn thực phẩm trong sản xuất, chế biến, cơ sở kinh doanh thực phẩm nhỏ lẻ và của người tiêu dùng, đặc biệt là thanh niên và phụ nữ. 

Đối với chợ truyền thống Kim Quan, Thượng Thanh (quận Long Biên), các hộ kinh doanh thịt và rau sẽ được hỗ trợ tập huấn, cung cấp các dụng cụ đảm bảo an toàn thực phẩm. Ban quản lý chợ sẽ được giới thiệu về các thực hành tốt nhất về quản lý an toàn thực phẩm được quốc tế công nhận và tiếp xúc với những đổi mới công nghệ để hỗ trợ truyền thông thay đổi hành vi cho người bán hàng và người tiêu dùng,  

Thông qua các lớp tập huấn, ban quản lý chợ sẽ nâng cao năng lực giám sát và quản lý chợ đảm bảo an toàn thực phẩm và xây dựng kế hoạch cải thiện các chợ truyền thống. 

Lễ ký kết đã thể hiện được cam kết của các bên trong chuỗi thực phẩm nông sản rau và thịt.  

Bà Hồng Xiêm – Trưởng Ban Quản lý chợ Kim Quan nói: “Chúng tôi cam kết tích cực tham gia vào các hoạt động của SAFEGRO. Với các kiến thức và kĩ năng được dự án trang bị, chúng tôi sẽ giám sát tốt việc thực thành an toàn thực phẩm trong địa bàn của mình”.  

Bà Phan Thị Phương Thảo, Quản đốc dự án SAFEGRO nói: “Ngoài các hỗ trợ như đã kể trên, chúng tôi cũng chú trọng tới việc chuyển đổi số, hỗ trợ bà con có thêm kiến thức và công cụ tiếp cận khách hàng và xây dựng thương hiệu. Ngoài ra, chúng tôi cũng sẽ lồng ghép yếu tố về giới trong tất cả các hoạt động của dự án. Phụ nữ và trẻ em gái luôn là đối tượng được ưu tiên của dự án. 

Thông qua dự án SAFEGRO, chúng tôi hướng tới các giải pháp nâng cao năng lực tiếp cận các sản phẩm nông nghiệp an toàn với giá cả phải chăng và cạnh tranh của người dân Việt Nam, từ đó giúp cải thiện phúc lợi cho người tiêu dùng Việt Nam”. 

SAFEGRO do chính phủ Canada tài trợ 15 triệu đô la Canada do công ty Alinea International phối hợp với Đại học Guelph thực hiện tại hai địa bàn dân cư lớn nhất Việt Nam là Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh trong 5 năm 2021-2025.

Một số hình ảnh của Lễ ký kết và phát biểu của đại diện các bên liên quan

Triển khai hoạt động năm 2022 – 2023, Dự án “An toàn thực phẩm vì sự phát triển – SAFEGRO”  đã tổ chức hoạt động khảo sát về chương trình đào tạo chuyên ngành đảm bảo chất lượng và an toàn thực phẩm tại Việt Nam với mục tiêu tìm hiểu được thực trạng đào tạo bậc đại học về chất lượng và An toàn thực phẩm ở Việt Nam hiện nay, từ đó xây dựng chương trình đào tạo theo chuẩn quốc tế, đáp ứng nhu cầu nguồn nhân lực chất lượng cao về quản lý chất lượng, an toàn thực phẩm trong lĩnh vực nông nghiệp và thực phẩm. Để xin ý kiến tham vấn của các cơ quan liên quan về dự thảo báo cáo, đồng thời thảo luận và thống nhất về định hướng xây dựng khung chương trình đào tạo về an toàn thực phẩm của Dự án, sáng ngày 03 tháng 6 năm 2003. Cục Chất lượng, Chế biến và Phát triển thị trường, Dự án SAFEGRO đồng phối hợp với Học viện Nông nghiệp Việt Nam tổ chức Hội thảo tham vấn “Kết quả khảo sát chương trình đào tạo bậc đại học về chất lượng và an toàn thực phẩm”

Ảnh toàn thể hội thảo

Mục tiêu hội thảo là tham vấn ý kiến của các nhà quản lý thuộc cơ quan quản lý nhà nước, giảng viên từ trường đại học, nghiên cứu viên của viện nghiên cứu, lãnh đạo, nhân viên của doanh nghiệp, hiệp hội, tổ chức quốc tế… về thực trạng đào tạo bậc đại học về Quản lý chất lượng và An toàn thực phẩm ở Việt Nam hiện nay, từ đó xây dựng chương trình đào tạo theo chuẩn quốc tế, đáp ứng nhu cầu nhân lực chất lượng cao về quản lý chất lượng, an toàn thực phẩm trong ngành nông nghiệp nói chung và công nghệ thực phẩm nói riêng.

TS. Nguyễn Như Tiệp phát biểu khai mạc hội thảo

PGS. TS. Nguyễn Thị Minh Tú báo cáo kết quả đối sánh chương trình đào tạo chuyên ngành QLCL-ATTP

Tại hội thảo kết quả khảo sát đối với 69 đơn vị, cá nhân liên quan cho chuẩn đầu ra của chương trình đào tạo đảm bảo chất lượng/quản lý chất lượng và an toàn thực phẩm cũng đã được trình bày. Tất cả các bên liên quan đều đồng ý an toàn và vệ sinh thực phẩm là cần thiết và quan trọng trong ngành công nghiệp thực phẩm, đồng thời, họ cũng đưa ra phản hồi tích cực và quan trọng để đóng góp vào việc phát triển một chương trình đào tạo tốt hơn, gắn kết chặt chẽ với thực tiễn.

Ngoài ra trong khuôn khổ của hội thảo tham vấn, chương trình đào tạo quốc tế của Đại học Guelph về Công nghệ thực phẩm, An toàn thực phẩm và quản lý chất lượng cũng đã được Giáo sư Lawrence Goodridge, Giám đốc Viện Nghiên cứu An toàn thực phẩm, Đại học Guelph, Canada trình bày. Bên cạnh đó, các khóa học, môn học, hình thức đào tạo và cơ hội nghề nghiệp cũng đã được giới thiệu cụ thể. Đây là một mô hình đào tạo bậc đại học kết hợp với sau đại học được tổ chức liên thông nhằm cung cấp nguồn lao động chất lượng cao làm việc về lĩnh vực an toàn thực phẩm tại Canada.

Từ 8/2022 đến 3/2023, được sự hỗ trợ của dự án SAFEGRO, tài trợ bởi Chính phủ Canada, nhóm chuyên gia Truy xuất nguồn gốc (TXNG) gồm 01chuyên gia người Canada và 02 chuyên gia Việt Nam đã rà soát các quy định của Việt Nam, tiến hành khảo sát thực trạng tại các cơ sở sản xuất kinh doanh trong chuỗi cung cứng rau quả tươi, thịt lợn tại Hà Nội và TP.HCM, làm việc với các cơ quan, tổ chức có liên quan và tham vấn ý kiến các bên có liên quan. Kết quả như sau:

Về quy định về TXNG nêu rõ trong Luật ATTP, Luật Chăn nuôi, Luật Thú y, Luật thủy sản và được cụ thể hóa tại Nghị định 15/2018/NĐ-CP, Thông tư 23/2018/TT- BYT, Thông tư 25/2019/TT-BYT của bộ Y tế và Thông tư số17/2021/TT-BNNPTNT của Bộ NN&PTNT. Chính phủ cũng đã ban hành Quyết định số 100/QĐ-TTg phê duyệt đề án triển khai hệ thống truy xuất nguồn gốc quốc gia với sự hợp tác liên bộ ngành và địa phương, theo đó tất cả các cổng/các giải pháp TXNG trong các cơ quan quản lý và khu vực tư nhân phải liên thông, kết nối với cổng thông tin quốc gia. Tuy nhiên để cho người dân có thể tự nghiên cứu áp dụng cần có thêm hướng dẫn cụ thể, chi tiết đối với từng loại hình cơ sở trong chuỗi cung ứng của cơ quan có chức năng.

Về thực trạng áp dụng TXNG: Nhìn chung việc TXNG tại TP.HCM tốt hơn so với tại Hà Nội, có một số ít doanh nghiệp thực hiện TXNG rất tốt, chủ yếu là các công ty, siêu thị lớn, có cả áp dụng truy xuất nguồn gốc điện tử. Ngược lại tại các chợ đầu mối, chợ bán kẻ thì việc TXNG còn hạn chế, có nhiều sản phẩm bày bán tại chợ không thể truy xuất nguồn gốc, đa số các cơ sở áp dụng truy xuất nguồn gốc thủ công. Các khoảng trống được phát hiện cụ thể như sau:

– Thiếu nhu cầu về TXNG từ người tiêu thụ, bên cung cấp xem TXNG như là các chi phí gia tăng không cần thiết

– Rau củ quả từ Trung Quốc ghi nhãn bằng tiếng Trung, không có nhãn phụ, một số chợ bày bán không có thông tin về chủng loại, xuất xứ sản phẩm, hang hóa còn chứa trong các thùng tạm không nhãn

– Người dân và các nhân viên trong chuỗi sản xuất kinh doanh thực phẩm, thiếu kiến thức TXNG và thiếu kỹ năng cập nhật thông tin truy xuất điện tử

– Đối với chuỗi thịt lợn việc TXNG chưa được áp dụng ở toàn bộ các công đoạn (chỉ truy xuất đến công đoạn pha lóc); Đối với chuỗi rau, TXNG đã được áp dụng ở một số công đoạn nhất định như sơ chế đóng gói trước khi đưa vào hệ thống bán lẻ hiện đại

– Có nhiều nhà cung cấp giải pháp công nghệ TXNG (Vietel, check.vn, TEE Food…) gây khó cho người dùng vì phải sử dụng nhiều phần mềm ứng dung khác nhau thì mới có thể kiểm tra thông tin

Với các khoảng trống nêu trên, để cải thiện tình hình TXNG, nhóm đề xuất:

• Đối với cơ quan quản lý nhà nước:

•        Tăng cường phổ biến quy định về TXNG, sau đó tổ chức thanh tra, kiểm tra, việc thực hiện TXNG tại tất cả các công đoạn trong chuỗi giá trị thực phẩm

•        Xây dựng chương trình, đề án nhằm đẩy mạnh việc tập huấn về kiến thức TXNG cả trực tiếp và trực tuyến cho tất cả các đối tượng có liên quan; cần có hướng dẫn cụ thể, chi tiết đối với từng loại hình cơ sở trong chuỗi cung ứng thực phẩm

•        Bổ sung quy định về việc chuẩn hoá cung cấp thông tin phục vụ TXNG để các đơn vị cung cấp giải pháp công nghệ TXNG có thể chia sẻ, kết nối, liên thông nhằm TXNG từ đầu đến cuối trong toàn bộ chuỗi cung ứng

• Đối với dự án SAFEGRO:

•        Tổ chức đào tạo kiến thức về TXNG, kỹ năng ứng dụng CNTT để thực hiện TXNG điện tử cho các cơ sở trong chuỗi giá trị đã chọn

•        Hướng dẫn về áp dụng TXNG đối với các sản phẩm của cơ sở trong chuỗi giá trị được chọn. Nên xây dựng Sổ tay thực hành hoặc nền tảng học tập trực tuyến hướng dẫn thao tác một cách đơn giản dễ hiểu

•        Đánh giá và cải tiến hướng dẫn để nhân rộng áp dụng cho các chuỗi giá trị khác