• Theo các con, nên để những thực phẩm nào ở cánh tủ lạnh?
• Cần “tách riêng” những gì trong quá trình chuẩn bị nấu nướng?

Ai biết thì giơ tay nào! Ai trả lời đúng sẽ có quà nhé!

Sân trường trở lên sôi động. Các cánh tay giơ lên rào rào: con, con ạ. Con biết câu trả lời!

Khung cảnh náo nhiệt vừa diễn ra trong tiết chào cờ sáng thứ hai vừa qua, tại Trường Trung học cơ sở (THCS) Văn Đức, Gia Lâm, Hà Nội.

Ngày 18/9/2023, hơn 600 em học sinh và thầy cô đã cùng TS. Phan Thị Phương Thảo, Quản lý Dự án An toàn thực phẩm vì sự phát triển (SAFEGRO) tương tác, thảo luận và trả lời những câu đố vui về đề tài an toàn thực phẩm.

TS. Thảo đã giới thiệu với các em học sinh về các nguyên tắc cơ bản để đảm bảo an toàn thực phẩm, cũng như viện dẫn tới các hoạt động gần gũi với các con, như rửa tay, xếp đồ vào tủ lạnh, dấu hiệu nhận biết thịt/cá đã được nấu chín v.v Thông tin không nằm ở dạng bài giảng cứng nhắc mà được giải thích bằng lời ngắn gọn, kết hợp với các cụm từ dễ nhớ viết trên chiếc Handy hình lá phong (biểu tượng của Canada), và các câu hỏi đố vui có thưởng.

Trước đó, các thầy cô đã gửi tới các con một số tài liệu về an toàn thực phẩm (bài giảng ngắn gọn, thông tin dưới dạng câu chuyện, video…) do SAFEGRO cung cấp. Các con đã có thời gian nghiên cứu, tìm hiểu về đề tài. Rất nhiều con đã trả lời đúng các câu hỏi. Một số con chưa kịp đọc và xem video hoạt hình về con vi khuẩn (link video), khi nghe các bạn nhắc đi nhắc lại về các nguyên tắc ngắn gọn và dễ nhớ, cũng thuộc luôn.

“Vì cánh tủ lạnh có nhiệt độ không ổn định và dễ lây nhiễm vi sinh vật từ bên ngoài (khi mở đóng tủ lạnh), chúng ta chỉ nên để trứng và các thực phẩm đựng trong chai lọ kín” – Phương, học sinh lớp 8b tự tin trả lời. Cả sân trường vang lên tiếng vỗ tay tán thưởng.

Để đảm bảo các con có thời gian để nhớ, nghiền ngẫm, thay đổi hẳn thói quen và thực hành về an toàn thực phẩm, sau 10 ngày nữa, nhà trường còn tổ chức hội thi tìm hiểu về vệ sinh an toàn thực phẩm, có thiết kế riêng cho các khối lớp khác nhau: Khối 6, 7 thi vẽ tranh, khối 8 thi tiểu phẩm, khối 9 thi rung chuông vàng. Ban giám hiệu nhà trường cùng Dự án SAFEGRO tổ chức chấm điểm, chọn ra những bức tranh ý nghĩa nhất, những tiểu phẩm thú vị nhất để lưu lại, treo lên tường, và chia sẻ tới các phụ huynh qua các nhóm zalo của các lớp, giữa giáo viên và phụ huynh.

‘Chúng tôi đánh giá rất cao sự hợp tác của dự án SAFEGRO. Tôi mong rằng các em học sinh sẽ luôn ghi nhớ và thực hành những nguyên tắc này’ – thầy Đặng Minh Huy, hiệu trưởng trường THCS Văn Đức nói.

Dự án SAFEGRO trân trọng tặng nhà trường một bức tranh poster nêu năm nguyên tắc an toàn thực phẩm, theo khuyến cáo của tổ chức Y tế Thế giới: Giữ sạch; Tách riêng thực phẩm sống chín; Nấu chín; Bảo quản thực phẩm ở nhiệt độ an toàn; và Sử dụng nước và nguyên liệu an toàn. Bức poster sẽ được treo ở hành lang, nơi các học sinh thường qua lại, để đảm bảo thông điệp sẽ được đọc nhiều lần và ghi nhớ.

Chuỗi hoạt động này thuộc mô hình cộng đồng an toàn thực phẩm có trách nhiệm giới đang được SAFEGRO hỗ trợ tại xã Văn Đức.

Tổng cộng gần 2000 học sinh, giáo viên và phụ huynh ở tất cả các cấp trường trên địa bàn Văn Đức: trường mầm non Văn Đức, trường cấp 1 Văn Đức và trường cấp 2 Văn Đức sẽ tham gia vào các hoạt động của SAFEGRO.

Qua đó, SAFEGRO hi vọng các em học sinh và giáo viên sẽ trở thành những người tiên phong, vừa nâng cao nhận thức của bản thân, vừa tuyên truyền vận động gia đình và cộng đồng nâng cao ý thức về an toàn thực phẩm, vì một cộng đồng khoẻ mạnh và bền vững.

Dự án SAFEGRO do chính Phủ Canada tài trợ. Alinea International phối hợp cùng Đại học Guelph và Bộ NN&PTNT, Bộ Y tế và Bộ Công Thương Việt Nam thực hiện.

Khảo sát người tiêu dùng sử dụng phương pháp định lượng và định tính. Bảng câu hỏi được thiết kế đo lường kiến thức, thái độ và hành vi của người tiêu dùng. Trong khi đó, các phỏng vấn bán cấu trúc như thảo luận nhóm, điển cứu được sử dụng để khai thác sâu lý do, rào cản và và động cơ thúc đẩy hành vi liên quan tới an toàn thực phẩm.

Các cuộc phỏng vấn ban đầu ở xã Bắc Hồng cho thấy người tiêu dùng có quan điểm rất khác nhau về ATTP, niềm tin, khả năng chi trả và nhu cầu. Nhóm người tiêu dùng khác nhau cũng chọn loại thông tin và kênh tiếp nhận ATTP rất khác nhau

Khảo sát được thực hiện với sự hợp tác với Viện Dinh dưỡng quốc gia, cơ quan chuyên nghiên cứu và đề xuất các giải pháp về dinh dưỡng và sức khỏe cho Việt Nam. SAFEGRO mong muốn chia sẻ kết quả của cuộc khảo sát năm nay và hợp tác với các đối tác liên quan để thúc văn hoá ATTP ở Việt Nam vì sự phát triển bền vững.

SAFEGRO do chính phủ Canada tài trợ 15 triệu đô la Canada. Công ty Alinea International phối hợp với Đại học Guelph thực hiện tại hai địa bàn dân cư lớn nhất Việt Nam là Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh trong 5 năm 2021-2025. Dự án hướng tới mục tiêu người Việt Nam được dùng thực phẩm có chất lượng đảm bảo, an toàn theo chuẩn quốc tế với giá cả phải chăng.

Bình đẳng giới là tất cả mọi người, gồm cả nam giới và phụ nữ có vị trí, vai trò ngang nhau, được tạo điều kiện và cơ hội phát huy năng lực của mình. Họ được đưa ra lựa chọn hoặc quyết định mà không bị giới hạn bởi khuôn mẫu, định kiến và vai trò giới cứng nhắc. Chiến lược Bình đẳng giới và Trao quyền cho Phụ nữ (GEWE) của Dự án An toàn thực phẩm vì sự phát triển (SAFEGRO), tài trợ bởi Chính phủ Canada, cam kết tạo cơ hội bình đẳng cho tất cả người tham gia và hưởng lợi từ Dự án.

Khảo sát chuỗi giá trị rau ở Hà Nội, Dự án đã có cơ hội tìm hiểu sâu hơn về vai trò giới của nam giới và phụ nữ trong từng khâu của chuỗi giá trị. Ở đó phụ nữ chiếm đa số trong các khâu liên quan tới sản xuất, chăm sóc, tiêu thụ. Ở các vùng khảo sát, ngoài vai trò sản xuất, phụ nữ đang chịu gánh nặng việc nhà. Họ vẫn được mong đợi là người có vai trò chính trong chăm sóc thành viên trong gia đình và nội trợ.

Chị N.T.H chia sẻ chị là người đảm nhiệm tất cả các việc nhà (như chăm sóc con cái, dọn dẹp, cơm nước cho cả gia đình. Thời gian làm việc của chị trung bình là14h/ngày, tức từ 5h sáng đến 12h đêm, và không có thời gian nghỉ trưa. Thời gian làm việc trung bình của chồng chị là 11h/ngày, từ 7h sáng đến 12h đêm, có ít nhất 1h nghỉ trưa.

Khi được hỏi về Bình đẳng giới, chị chia sẻ:“Bình đẳng giới là gì tôi không biết. Tôi chỉ biết từ ngày lấy chồng đến nay 30 năm chưa bao giờ được rửa bát hộ. Quan sát xung quanh hàng xóm thì cũng đa số là việc nhà là phụ nữ. Tôi nghĩ việc nhà không có sự phân biệt giới tính cho đàn ông hay đàn bà. Việc nhà là việc của cả hai. Cho nên nếu Dự án có làm gì thì theo tôi nên có truyền thông việc nhà nên được chia sẻ cho cả đàn ông và đàn bà. Chúng tôi mệt lắm rồi. Có lúc ông ấy đi về chưa kịp làm xong còn bừa bãi. Ông ấy quát, ở nhà làm gì, tôi bảo, tôi cũng đi, ông cũng đi (làm) ông còn quát ai? Tóm lại, cứ phải truyền thông về Bình đẳng giới cho nam giới”.

Câu chuyện của chị H cũng giống như câu chuyện của nhiều phụ nữ nông thôn khác. Đó là phụ nữ ngày nay đang đóng vai trò kép: Vừa tham gia sản xuất, vừa phải lo lắng hầu hết việc nhà. Bình đẳng giới theo quan niệm của chị H, có lẽ không phải điều gì cao siêu hay đấu tranh chống lại đàn ông, như mọi người vẫn nghĩ. Bình đẳng giới không có nghĩa là phụ nữ và nam giới sẽ trở nên giống nhau, mà là các quyền, trách nhiệm và cơ hội của phụ nữ và nam giới sẽ không phụ thuộc vào việc họ sinh ra là nam hay nữ.

Lồng ghép giới là trách nhiệm của tất cả chúng ta (bao gồm các lãnh đạo, cán bộ Dự án, tư vấn, thành viên tổ công tác liên ngành, các đối tác ở các cấp khác nhau). Đây là một trong nguyên tắc quan trọng của Dự án. Lồng ghép giới được thực hiện trong tất cả hoạt động dự án. Các chuyên gia Giới tại SAFEGRO cung cấp hỗ trợ kỹ thuật lồng ghép giới cũng như thúc đẩy tích hợp giới trong hoạt động dự án. Tăng cường năng lực nhận thức cho cán bộ Dự án và đối tác là một trong hoạt động quan trọng nằm trong chiến lược giới của SAFEGRO. Tất cả những nỗ lực này nhằm đem lại hưởng lợi bình đẳng cho cả nam giới, phụ nữ và nhóm yếu thế tham gia Dự án đồng thời đóng góp cho mục tiêu Bình đẳng giới.

Chúng tôi rất tự hào khi toàn bộ thành viên Dự án đã hoàn thành khoá học E-learning về “Phân tích giới” (Gender Based Analysis Plus – GBA+) của Chính phủ Canada.

Về khóa học về GBA Plus, vui lòng truy cập: https://women-gender-equality.canada.ca/en/gender-based-analysis-plus.html

Bối cảnh:

Mặc dù cả phụ nữ và nam giới cùng tham gia sản xuất lương thực, nhưng phụ nữ thường đóng vai trò lớn hơn trong việc đảm bảo dinh dưỡng, chất lượng và an toàn thực phẩm cho cả gia đình. Phụ nữ chịu trách nhiệm chính trong sản xuất, chế biến và chuẩn bị thực phẩm cho gia đình mình và cho bán lẻ thực phẩm. Do đặc điểm sinh học, phụ nữ dễ mắc các bệnh tự miễn dịch hơn nam giới, và các bệnh do thực phẩm gây ra (FBD)(1). Đặc biệt phụ nữ mang thai có mối quan tâm về sức khỏe cho cả mẹ và thai nhi (dị tật thai nhi, thai chết lưu do nhiễm hóa chất qua sữa mẹ). Mặc dù vậy nhưng các nghiên cứu chỉ ra rằng các yếu tố giới và vai trò giới nhìn chung có rủi ro cao hơn về sức khỏe đối với phụ nữ hơn là các đặc điểm sinh học (2). Điều này giải thích tầm quan trọng về sự tham gia của phụ nữ và tất cả các nỗ lực mà họ có thể có khả năng tác động đến hành vi đảm bảo an toàn thực phẩm trong dự án. Sự tham gia của phụ nữ đồng thời đảm bảo quyền bình đẳng trong năng lực tiếp cận và kiểm soát các nguồn lực liên quan đến an toàn thực phẩm

Chiến lược Bình đẳng giới và Trao quyền cho Phụ nữ (GEWE) của SAFEGRO:

Chiến lược được xây dựng dựa trên các bài học kinh nghiệm và các khuyến nghị của báo cáo đánh giá kết thúc Dự án xây dựng và kiểm soát chất lượng nông sản thực phẩm (FAPQDCP) và các phân tích trong giai đoạn khởi động của dự án SAFEGRO tại Hà Nội, Hồ Chí Minh, và một số tỉnh thành khác. Chiến lược Giới thể hiện cam kết của SAFEGRO trong thúc đẩy bình đẳng giới (BDG) và trao quyền cho phụ nữ (WE) trong các chuỗi giá trị đã chọn; (b) tăng cường lồng ghép giới trong tất cả hoạt động của Dự án SAFEGRO; và (c) nâng cao tính phù hợp, hiệu quả, hiệu xuất, tác động và tính bền vững của dự án cho cả phụ nữ và nam giới.

Chiến lược Giới tuân theo Chính sách hỗ trợ quốc tế về nữ quyền (FIAP) của Canada. Chính sách đưa ra rằng thúc đẩy bình đẳng giới và trao quyền cho phụ nữ và trẻ em gái là giá trị cốt lõi, sẽ được tích hợp trên tất cả các lĩnh vực ở tất cả các khoản đầu tư.

Mục đích của chiến lược:

–      Hỗ trợ tạo cơ hội tốt hơn cho phụ nữ và trẻ em gái trở thành những tác nhân thay đổi và cải thiện cuộc sống của chính họ cũng như cuộc sống của gia đình và cộng đồng của họ.

–      Đóng góp vào việc đạt được các Kế hoạch hành động về giới của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Bộ Y tế, Bộ Công Thương và các cơ quan liên quan.

–      Đóng vai trò như một lộ trình hướng dẫn cho nhóm dự án của SAFEGRO, các đối tác triển khai, bao gồm, nhưng không giới hạn ở: các bộ ngành, sở ban ngành, các doanh nghiệp, các tổ chức phi chính phủ, các viện nghiên cứu, các cơ quan truyền thông… để công nhận vai trò, năng lực riêng biệt của phụ nữ và nam giới và các kỹ năng trong hệ thống an toàn thực phẩm và các nguy cơ của chúng đối với FBD theo thời gian. Các can thiệp của dự án sẽ coi trọng sự đóng góp của nam và nữ là như nhau, tiềm năng của họ trong việc tạo ra văn hóa an toàn thực phẩm và sẽ giải quyết nguyên nhân cơ bản của bất bình đẳng giới ở tất cả các cấp.

Xem bản đầy đủ về chiến lược tại đây